Bliksembezoek uit Berlijn

Hamer onder het kussen.
Onder zijn kussen vond ik een hamer.

Het genadeloze coronavirus raakt ook Stichting Europa Kinderhulp. Deze organisatie biedt kinderen uit heel Europa die in moeilijke omstandigheden leven een vakantie van twee weken bij gastouders in Nederland. Maar nu even niet. Ik las het in de krant en moest meteen terugdenken aan ons kortdurende lidmaatschap van deze stichting. Mijn inmiddels ex en ik hadden ons in 2007 uit sociale beweegredenen als vakantieouders aangemeld. Er werd ons een 10-jarig jochie uit Berlijn toegewezen, Patrick. De term bliksembezoek kreeg een geheel nieuwe uitleg. 

Bij het intakegesprek hadden we het volgens mij heel duidelijk aangegeven. We hadden geen voorkeur voor een jongen of meisje, de leeftijd maakte ons niet uit en het land van herkomst evenmin. We hadden slechts één keiharde eis op tafel gelegd: géén druktemaker.  

ADHD in het kwadraat

Óf de dame die ons te woord stond had even niet opgelet, óf de rustige kinderen waren al vergeven, óf er was sprake van een inschattingsfoutje. Geen idee wat het is geweest. Maar de jongen die bij ons kwam te logeren was allerminst rustig; de term ADHD was toen nog niet gangbaar, maar Patrick uit Berlijn had het helemaal in zich – in het kwadraat zelfs. 

Aan mij de eer om onze logé bij een restaurant in Heerhugowaard, waar de bus uit Berlijn zou stoppen, op te halen. De jongens en meisjes die uitstapten voegden zich tussen de vakantieouders die stonden te wachten – voor diverse kinderen werd het een hereniging omdat ze jaarlijks op hetzelfde adres verbleven – en mijn oog viel op een blond jochie dat naast een begeleidster wat ongemakkelijk, maar vooral nieuwsgierig, om zich heen keek. Mijn vermoeden werd bevestigd dat dat Patrick was. 

Steinkohlendeutsch

Het was stil onderweg. Ik had hem in een soort Steinkohlendeutsch wat vragen gesteld. Daar was slechts een minimaal antwoord op gekomen – ‘Ja’, ‘Nein’ of ‘Weiss nicht’ – en ik liet daar maar bij. Het was voor zo’n jongen natuurlijk best spannend, hoe broodnodig hij ook toe was aan een vakantie in een ontspannen omgeving, en hoe vreselijk leuk wij als gezin ook waren.  

Thuis bij vrouw en kinderen moest een en ander zich een beetje voegen. Toch kwam Patrick vrij snel los en vertelde over zijn thuissituatie. Hij woonde met zijn moeder en drie broers in een flat en zij was er overdag nooit omdat ze moest werken. Zijn vader verbleef elders. Patrick had wat wazige foto’s bij zich en die liet hij zien. Een paar gezinsfoto’s – geen vader, of hij heeft de foto gemaakt – en een mistroostig, grijs en grauw blok beton dat als flat diende. Mijn associatie met Oost-Europa in beeld. Het waren geloof ik kleurenfoto’s, maar het had net zo goed zwart-wit kunnen zijn.  

Kleurrijk Berlijn.
Mijn beeld van Berlijn. Dit zou een kleurenfoto kunnen zijn.

‘Wir schaffen das’

Patrick viel ineens helemaal stil en begon te snikken. We lieten hem maar even gaan. Na enig aandringen vertelde hij wat er loos was. Hij miste zijn moeder. We hadden een telefoonnummer van thuis van de organisatie gekregen en het leek ons een goed idee om hem even met Berlijn te laten bellen. Het contact kwam tot stand en ik heb ook nog met Mutti gesproken. Mijn vocabulaire hield op bij ‘Es geht gut mit him’ en ‘Alles kommt gut’ – veel later pas zou bondskanselier Angela Merkel de beroemde woorden ‘Wir schaffen das’ uitspreken; had ik mooi kunnen gebruiken – maar we begrepen elkaar. Daarna was Mutti gerustgesteld en het verdriet van Patrick getemperd. 

Wild enthousiast met de nadruk op wild

Patrick zou zich manifesteren als een wild enthousiast type. Met de nadruk op wild. Vermoedelijk had hij zich jaren moeten inhouden, ingeklemd in een woonruimte die zo groot is als een koekblik, en moest hij nu in één keer al zijn energie kwijt.  

Op het speelplein tegenover ons huis heersten normaliter rust en doodse stilte; kinderen hingen verveeld aan de klimtoestellen en reden met hun fietsje over de rubberen tegels. Met de komst van Patrick, die zich gretig tussen zijn ‘neue Freunde’ mengde, veranderde de sfeer in één klap. Vergelijk het maar met een zonnig terras vóór en na Pinksteren 2020.  

Bezienswaardigheid

Patrick was een bezienswaardigheid en daar kon hij niet zo goed mee omgaan. Het ontaardde in onstuimig en uitsloverig gedrag, dat soms leidde tot een vechtpartij. Regelmatig moest ik op een holletje naar het plein en ingrijpen. Toen ik Patrick daar een keer zag lopen met een stok in zijn handen leek het me wijs het speelterrein voor hem officieel tot verboden gebied te verklaren. Gelukkig stond er bij ons in de zijtuin een trampoline. Hoog opspringend, met zijn blik op de speeltuin gericht, hield hij blèrend contact met de buurtkinderen, maar nu waren aanvaringen bij de wortel afgekapt. 

Monumentale museummolen

Tijdens uitjes ging Patrick helemaal los. Hij bestormde de trappen van de monumentale museummolen in Schermerhorn, sprintte heen en weer over de Volendamse dijk, soms rakelings langs de rokken van dames in klederdracht, en klotste wild door de branding op het Schoorlse strand – poedelnaakt, want zijn zwembroek had hij om onduidelijke redenen uitgetrokken en op het zand achtergelaten. 

In huis was het best gezellig, wat vooral de verdienste was van onze kinderen. Dikke maatjes met Patrick waren ze beslist niet, en de taal vormde een niet te overbruggen hindernis, maar in hun jeugdige wijsheid snapten ze dat we Patrick uit sociaal oogpunt binnen hadden gehaald. Hij werd getolereerd en kreeg de ruimte. Het draaide immers om hem. 

De waterkraam stond open

Niet zelden zorgde hij voor verrassingen. Kwam ik ‘s ochtends beneden, bleek in de keuken de waterkraan open te staan. Geen idee waarom – en hoe lang het water had gestroomd. De hele nacht? Nee toch? Speelgoed van kinderen verdween en op een zeker moment vond ik onder zijn hoofdkussen een hamer. Wonderlijk. 

Na twee weken heb ik hem weer afgeleverd bij de verzamelplaats. Toen de bus optrok en we nog één keer naar elkaar zwaaiden liet ik een kolossale zucht van opluchting ontsnappen. ‘Tschüss, Patrick!’ riep ik nog. Hij had twee heerlijke weken gehad, dat was uit alles gebleken, en als gezin hadden we ons van onze meest sociale kant laten zien. Dezelfde dag nog hebben we ons afgemeld als vakantieouders. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *